De ochtendspits op de A15, de A16 en de ruit rond Rotterdam ziet er anders uit dan een aantal jaar geleden. Niet omdat er minder auto’s zijn, maar omdat ze zich anders over de week verdelen. Ruim de helft van de Nederlandse werkenden werkt weleens vanuit huis en dat aandeel is volgens het CBS sinds 2022 nauwelijks veranderd. In een regio met veel kantoorwerk en veel forensen is dat goed merkbaar.
Dinsdag en donderdag zijn de nieuwe spitsdagen
Het patroon dat werkgevers en verkeersdiensten in heel Nederland zien, geldt ook hier. Maandag en vrijdag zijn de dagen waarop het rustiger is op de weg, dinsdag en donderdag zijn juist druk geworden. Kantoren die hun mensen twee vaste dagen laten komen, kiezen bijna allemaal dezelfde twee. Het gevolg is dat de spits niet is verdwenen maar is samengeperst in minder dagen, met pieken die soms scherper zijn dan voorheen.
Minder woon-werkverkeer, meer verkeer overdag
Tegelijk verschuift een deel van de ritten naar buiten de spits. Wie thuis begint, doet de boodschappen of het bezoek aan de huisarts op een moment dat het uitkomt. Dat spreidt de drukte over de dag en zorgt ervoor dat het middagverkeer op regionale wegen is toegenomen. Voor hulpdiensten is dat relevant, omdat de doorstroming op een doordeweekse middag niet meer vanzelfsprekend beter is dan tijdens de ochtendspits.
De kamer thuis is een werkplek geworden
Wat er in huis gebeurt, is minstens zo’n grote verandering. Een logeerkamer, een zolderhoek of een deel van de woonkamer is voor veel mensen een vaste werkplek geworden. In gezinnen met tieners is diezelfde ruimte vaak ook de plek waar huiswerk wordt gemaakt en ’s avonds gegamed wordt. Een bureau dat overdag voor spreadsheets wordt gebruikt en ’s avonds voor iets heel anders, is inmiddels eerder regel dan uitzondering.
Dat verklaart ook waarom gaming stoelen voor gamen, studeren of werken de laatste jaren zoveel vaker in gewone werkkamers staan, en niet alleen op tienerkamers.
Wat het betekent voor de regio
Voor gemeenten in de regio Rotterdam en Drechtsteden heeft die verschuiving praktische gevolgen. Parkeerdruk in woonwijken loopt op doordeweekse dagen op, terwijl kantoorparkeerplaatsen op maandag en vrijdag half leeg staan. Buurtwinkels en horeca in woonwijken merken meer aanloop overdag, terwijl zaken rond kantoorlocaties het juist lastiger hebben gekregen. Het zijn kleine verschuivingen per dag, maar over een jaar tellen ze op.
Ook energieverbruik verschuift mee. Het verwarmen en verlichten van een kantoorpand gebeurt nog steeds vijf dagen per week, terwijl er op twee of drie van die dagen maar een deel van de mensen aanwezig is. Werkgevers die hun vierkante meters hebben teruggebracht, doen dat vaak niet uit ideologie maar omdat de rekening niet meer klopte met de bezetting.
Voor wie zelf een werkplek in huis heeft ingericht is het praktische advies overzichtelijk. Zorg dat het scherm op ooghoogte staat, dat je stoel op de juiste hoogte is afgesteld en dat je tussendoor opstaat. Een overzicht van wat daarbij komt kijken is te vinden op 365bureaustoel.nl.
Hoe het zich verder ontwikkelt
De verwachting is dat het patroon voorlopig blijft zoals het is. Het CBS ziet sinds 2022 geen beweging meer in het aandeel thuiswerkers, ondanks werkgevers die hun mensen vaker naar kantoor willen hebben. Wie in de regio de weg op moet, kan er dus voorlopig van uitgaan dat dinsdag en donderdag de dagen zijn om vroeg te vertrekken, en dat maandag en vrijdag de rustigste momenten van de werkweek blijven.